Begeleider beschuldigde Je zult maar beschuldigd worden!

Medewerkers die beschuldigd worden van ongewenste omgangsvormen of integriteitsschendingen hebben – net als melders – recht op veiligheid, rechtvaardigheid en zorg.

Zorgplicht is geen eenrichtingsverkeer.
Goed werkgeverschap vraagt om aandacht voor álle betrokkenen.

Daarom is er de begeleider beschuldigde.

Van Oss & Partners ontwikkelt beleid, opleidingen en kwaliteitskaders rond deze functie en werkt samen met gespecialiseerde uitvoerende professionals, waaronder
Buro BBOG van Saskia Lang.
(Saskia verzorgt voor ons ook de live dag van de leergang Begeleider Beschuldigde.)

• Buro BBOG

Een beschuldiging – terecht of onterecht – is altijd ingrijpend.
Voor het functioneren, de positie, het zelfbeeld en de toekomst van een medewerker of leidinggevende.

Organisaties hebben de afgelopen jaren terecht veel geïnvesteerd in ondersteuning van melders. Tegelijkertijd ontbreekt vaak een heldere, professionele voorziening voor degene over wie de melding gaat. Wanneer die steun ontbreekt, ontstaan risico’s: escalatie, langdurig verzuim, juridisering en blijvende schade aan werkrelaties.

De begeleider beschuldigde voorziet in die ontbrekende schakel:
niet om schuld vast te stellen, maar om zorgvuldig, menselijk en deskundig te begeleiden binnen een helder proces.

De Arbowet verplicht werkgevers om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen en te beperken. Deze wettelijke zorgplicht geldt voor alle medewerkers, óók voor degene die beschuldigd wordt.

Procedurele zorgvuldigheid is daarbij geen middel, maar een doel op zichzelf:

• een eerlijk en transparant proces,
• ruimte voor hoor en wederhoor,
• proportionaliteit in maatregelen,
• aandacht voor de menselijke impact.

De inzet van een begeleider beschuldigde helpt organisaties om deze zorgvuldigheid daadwerkelijk vorm te geven en onnodige escalatie of juridisering te voorkomen.

Een begeleider beschuldigde combineert menselijke aandacht met procesmatige helderheid.
De begeleiding is afgestemd op de situatie en verloopt gefaseerd: van eerste opvang tot afronding en waar nodig, rehabilitatie.

Dat kan betekenen:

• begeleiding bij inzicht en verantwoordelijkheid wanneer gedrag als ongewenst is ervaren;
• reflectie op bedoeling en beleving;
• ondersteuning bij gesprekken, bemiddeling of vervolgtrajecten;
• ondersteuning bij verwerking en rehabilitatie wanneer een beschuldiging onterecht blijkt.

Altijd met oog voor de mens, het proces en de organisatiecontext.

De vertrouwenspersoon staat naast de melder. Dat moet zo blijven.
Die rol vraagt om maximale toegankelijkheid en een strikt afgebakend mandaat.

De begeleiding van beschuldigden vraagt om een andere functie, met:

• een ander professioneel kader,
• een ruimer mandaat,
• actieve advisering en procesbegeleiding.

Het combineren van beide rollen ondermijnt vertrouwen en veiligheid. Heldere rolafbakening is daarom essentieel.

De begeleider beschuldigde is geen jurist, geen therapeut en geen coach.
Het is een zelfstandige professionele rol, gebaseerd op:

• een LVV-geaccrediteerde basisopleiding vertrouwenspersoon;
• een aanvullende leergang gericht op begeleiding van beschuldigden;
• kennis van arbeidsrecht, Arbowet en Wet bescherming klokkenluiders;
• inzicht in psychologische en organisatorische dynamieken rond beschuldiging, schaamte en herstel.

Van Oss & Partners ontwikkelt en verzorgt de opleidingstrajecten voor deze rol en werkt samen met gespecialiseerde begeleiders voor de uitvoering.

Van Oss & Partners werkt al ruim tien jaar met deze functie. De ervaringen laten zien dat professionele begeleiding:

• escalatie helpt voorkomen;
• ruimte creëert voor herstel en verantwoordelijkheid;
• bijdraagt aan behoud van medewerkers;
• organisaties ondersteunt bij zorgvuldig en rechtmatig handelen.

Zo wordt veiligheid niet alleen nagestreefd, maar ook duurzaam geborgd.

Organisaties die deze rol expliciet positioneren, investeren in:

• zorgvuldige afhandeling van meldingen;
• bescherming van melder én beschuldigde;
• minder juridisering en meer herstel;
• versterking van leiderschap en organisatiecultuur;
• invulling van wettelijke zorgplicht in de praktijk.

Voor de inzet van een externe begeleider beschuldigde werkt Van Oss & Partners samen met ervaren professionals, waaronder: