Vertrouwenspersoon worden:
30 veelgestelde vragen over opleiding, examen en werk

Je wordt vertrouwenspersoon door een gedegen basisopleiding te volgen en vervolgens binnen een organisatie of als externe professional in deze functie te worden aangesteld.

Tijdens een goede basisopleiding leer je invulling te geven aan de drie hoofdtaken van de vertrouwenspersoon:

1. het opvangen, begeleiden en adviseren van melders;
2. het voorlichten, informeren en inspireren van medewerkers en de organisatie;
3. het gevraagd en ongevraagd adviseren van bestuur en management over sociale veiligheid en integriteit.

Je ontwikkelt de kennis, gespreksvaardigheden en professionele houding die nodig zijn om melders zorgvuldig te ondersteunen en vertrouwelijk, onafhankelijk en rolzuiver te handelen.

Wanneer je een LVV-geaccrediteerde basisopleiding met goed gevolg afrondt, ontvang je een opleidingscertificaat en ben je gecertificeerd als vertrouwenspersoon. Je bent daarmee nog niet automatisch LVV-registervertrouwenspersoon.

Wie zich wil laten registreren als LVV-registervertrouwenspersoon, legt na de opleiding het landelijke examen af. Dit examen bestaat uit een theorie-examen en een praktijkassessment. Na het behalen van beide onderdelen en het voldoen aan de overige registratievoorwaarden kun je toelating aanvragen tot het beroepsregister. Het landelijke examen en de registratie zijn niet wettelijk verplicht.

Een opleiding vormt het begin van je professionele ontwikkeling. Ook een heldere aanstelling, een goed functieprofiel, gedragen beleid, intervisie, nascholing en een zorgvuldige positionering binnen de organisatie zijn belangrijk.

Niet iedereen is automatisch geschikt om vertrouwenspersoon te worden. De functie vraagt om hbo-denkniveau, empathisch vermogen, onafhankelijkheid, zelfreflectie en professionele stevigheid.

Een vertrouwenspersoon moet goed kunnen luisteren zonder onmiddellijk te oordelen, adviseren of oplossen. Je moet emoties en spanning kunnen verdragen, je eigen aannames herkennen en de regie zo veel mogelijk bij de melder kunnen laten. Tegelijk moet je duidelijke grenzen kunnen stellen aan je eigen rol en weerstand kunnen bieden aan druk vanuit de omgeving.

Een vertrouwenspersoon moet bovendien:

• verschillende belangen kunnen onderscheiden;
• afstand kunnen houden van casuïstiek;
• inzicht hebben in menselijk gedrag en onderlinge verhoudingen;
• organisatiecultuur en machtsdynamieken kunnen doorgronden;
• signalen en patronen kunnen herkennen;
• bestuur en management professioneel durven adviseren.

Geschiktheid hangt daarom niet alleen af van diploma’s of werkervaring. Persoonlijke houding, leerbaarheid, integriteit, communicatieve vaardigheden en het vermogen om rolzuiver te handelen zijn minstens zo belangrijk.

Onze basisopleiding helpt je deze kwaliteiten verder te ontwikkelen. De opleiding maakt ook zichtbaar welke persoonlijke aandachtspunten en valkuilen je in deze functie moet leren herkennen en hanteren.

De functie van vertrouwenspersoon is op dit moment geen wettelijk beschermd beroep. Er bestaat daardoor geen algemeen wettelijk verbod om iemand zonder opleiding als vertrouwenspersoon aan te stellen.

Dat betekent echter niet dat dit professioneel verantwoord is. De functie is complex en raakt aan:

• sociale veiligheid;
• integriteit;
• vertrouwelijkheid;
• arbeidsverhoudingen;
• psychosociale arbeidsbelasting;
• klachten- en meldprocedures;
• de Arbowet;
• de Wet bescherming klokkenluiders.

Een onvoldoende opgeleide vertrouwenspersoon kan een melder verkeerd informeren, verwachtingen onvoldoende afbakenen, vertrouwelijkheid onjuist hanteren of onbedoeld bijdragen aan verdere escalatie. Dat kan schadelijke gevolgen hebben voor de melder, de organisatie én de positie van de vertrouwenspersoon.
Een gedegen basisopleiding is daarom naar onze overtuiging noodzakelijk. Een vertrouwenspersoon moet onder andere:

• weten wat wel en niet tot de functie behoort;
• een zorgvuldig opvanggesprek kunnen voeren;
• ongewenste omgangsvormen, integriteitsschendingen en arbeidsconflicten kunnen onderscheiden;
• geen waarheidsvinding of feitenonderzoek doen;
• mogelijke routes en de consequenties daarvan kunnen uitleggen;
• signalen en patronen kunnen herkennen;
• bestuur en management kunnen adviseren;
• medewerkers en leidinggevenden kunnen voorlichten.

Organisaties doen er verstandig aan een professioneel opgeleide en bij voorkeur gecertificeerde of geregistreerde vertrouwenspersoon aan te stellen.

Kies bij voorkeur voor een LVV-geaccrediteerde basisopleiding tot vertrouwenspersoon die zowel ongewenste omgangsvormen als integriteit volwaardig behandelt. Beide werkterreinen behoren tot het taakgebied van de vertrouwenspersoon en vragen om specifieke kennis, gespreksvaardigheden en rolzuiverheid.

Een goede opleiding besteedt aandacht aan de drie hoofdtaken van de vertrouwenspersoon:

1. opvang, begeleiding en advisering van melders;
2. voorlichten, informeren en inspireren van de organisatie;
3. gevraagd en ongevraagd adviseren van bestuur en management.

Daarnaast hoort een opleiding deelnemers toe te rusten op:

• professionele gespreksvoering;
• empathisch en oordeelloos luisteren;
• rolzuiverheid en taakafbakening;
• de Arbowet en psychosociale arbeidsbelasting;
• de Wet bescherming klokkenluiders;
• vertrouwelijkheid en de grenzen daarvan;
• informele en formele routes;
• klachten-, meld- en onderzoeksprocedures;
• samenwerking met leidinggevenden en andere functionarissen;
• signalering, advisering en voorlichting;
• persoonlijke reflectie en professionele ontwikkeling.

Integriteit
Let bij de keuze van een opleiding nadrukkelijk op de aandacht voor integriteit. Meldingen over integriteitskwesties horen bij je functie van vertrouwenspersoon en kunnen juridisch, organisatorisch en menselijk complex zijn. De vertrouwenspersoon moet onder andere onderscheid kunnen maken tussen een onregelmatigheid, een integriteitsschending en een vermoeden van een misstand, de verschillende meldroutes kennen en begrijpen welke rol de vertrouwenspersoon wel en niet vervult.

Wanneer integriteit tijdens de basisopleiding slechts beperkt of op één afzonderlijke dag wordt behandeld, bestaat het risico dat onvoldoende ruimte overblijft voor verdieping, oefening en integratie. Soms wordt deze verdieping vervolgens als aanvullende nascholing aangeboden. Dat kan een passende route zijn, maar betekent ook dat deelnemers na de basisopleiding nog extra tijd en kosten moeten investeren voordat zij zich voldoende toegerust voelen voor het volledige werkterrein.

De vijfdaagse Basisopleiding Vertrouwenspersoon van Van Oss & Partners behandelt integriteit daarom niet als een los aanvullend onderwerp. Integriteit wordt volledig uitgediept tijdens een extra verdiepingsdag én geïntegreerd in alle trainingsdagen. Zo leren deelnemers vanaf het begin om ongewenste omgangsvormen en integriteitskwesties te onderscheiden, de juiste vragen te stellen en zorgvuldig met verschillende procedures, rollen en verantwoordelijkheden om te gaan.

Onze opleiding combineert live onderwijs, e-learning, juridische verdieping, realistische casuïstiek, persoonlijke reflectie en oefenen met een materiedeskundige acteur.

Een goede vertrouwenspersoon combineert menselijke betrokkenheid met professionele stevigheid, onafhankelijkheid, vakkennis en organisatiebewustzijn.

Toegankelijkheid en empathie
De vertrouwenspersoon is benaderbaar en wekt vertrouwen. Die sluit met taal, houding en tempo aan bij de melder en creëert een veilige ruimte waarin het verhaal en de emoties zonder druk kunnen worden gedeeld.

Oordeelloos luisteren en begeleiden
De vertrouwenspersoon luistert met aandacht, vat samen, vraagt waar passend door en geeft ruimte aan stiltes, verhaal en emotie. Daarbij helpt de vertrouwenspersoon de melder om wensen, doelen en mogelijke vervolgstappen te verhelderen, zonder zelf feiten, schuld of gelijk vast te stellen.

Oordeelloos handelen betekent niet dat de vertrouwenspersoon afstandelijk of angstvallig neutraal moet zijn. De vertrouwenspersoon valt niet samen met de melder, maar staat wel naast de melder en mag betrokkenheid, erkenning en professionele steun tonen.

Betrouwbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid
De vertrouwenspersoon behandelt vertrouwelijke informatie zorgvuldig en is duidelijk over de mogelijkheden en grenzen van vertrouwelijkheid. Die handelt nauwgezet vanuit sociale, ethische en professionele normen en doet wat binnen de functie is afgesproken.

Zelfreflectie en leerbaarheid
De vertrouwenspersoon herkent eigen aannames, emoties, overtuigingen, rechtvaardigheidsgevoel en de eventuele neiging om te sturen, te redden of oplossingen over te nemen. Die staat open voor feedback, onderzoekt het effect van het eigen handelen en is bereid gedrag en werkwijze waar nodig bij te stellen.

Rolzuiverheid en professioneel begrenzen
De vertrouwenspersoon kent de taken, bevoegdheden en grenzen van de functie en neemt geen verantwoordelijkheden over van een leidinggevende, HR-professional, onderzoeker, klachtencommissie, mediator, advocaat of hulpverlener.

De vertrouwenspersoon kan waar nodig verwachtingen begrenzen, de melder tijdig doorverwijzen, zonder de regie of verantwoordelijkheid van de melder over te nemen.

Onafhankelijkheid, lef en professionele stevigheid
De vertrouwenspersoon kan verschillende belangen onderscheiden, afstand houden van casuïstiek en zelfstandig en zorgvuldig blijven handelen wanneer spanning, conflicten of druk vanuit de omgeving ontstaan.

Dat vraagt ook lef: de vertrouwenspersoon moet lastige signalen bespreekbaar durven maken, kritische vragen kunnen stellen en bestuur en management zorgvuldig kunnen adviseren zonder de eigen onafhankelijke positie te verliezen.

Omgaan met emoties, spanning en conflict
De vertrouwenspersoon kan intense emoties, onzekerheid en conflicterende belangen verdragen zonder te snel te handelen, partijstandpunten over te nemen of de situatie verder te laten escaleren. Die blijft rustig, zorgvuldig en gericht op wat de melder nodig heeft en welke stappen passend zijn.

Organisatiesensitiviteit en strategisch inzicht
De vertrouwenspersoon begrijpt menselijk gedrag, onderlinge verhoudingen, machtsdynamieken en organisatiecultuur. Die kan doorgronden welke omstandigheden bijdragen aan ongewenste omgangsvormen, integriteitsrisico’s of een onveilig meldklimaat.

Analytisch vermogen, signalering en advisering
De vertrouwenspersoon kan individuele signalen onderscheiden van bredere patronen en structurele risico’s. Die analyseert informatie zorgvuldig, schrijft geanonimiseerde verslagen en vertaalt bevindingen naar bruikbare aanbevelingen voor bestuur en management.

Advisering vindt gevraagd en ongevraagd plaats, zonder vertrouwelijke informatie prijs te geven of verantwoordelijkheden van de organisatie over te nemen.

Communicatieve, feedback- en presentatievaardigheden
De vertrouwenspersoon communiceert helder, zorgvuldig en afgestemd op verschillende doelgroepen. Die kan informatie begrijpelijk uitleggen, professioneel feedback geven en medewerkers, leidinggevenden, HR, medezeggenschap en bestuur informeren over de functie, het beleid en de beschikbare routes.

Ook moet de vertrouwenspersoon overtuigende en toegankelijke presentaties kunnen verzorgen.

Vakkennis en professioneel beoordelingsvermogen
De vertrouwenspersoon heeft actuele kennis van ongewenste omgangsvormen, integriteit, arbeidsverhoudingen, relevante wetgeving, beleid en klachten-, meld- en onderzoeksprocedures.

Die kan deze kennis vertalen naar de situatie van de melder, mogelijke routes en consequenties zorgvuldig uitleggen en herkennen wanneer andere deskundigheid nodig is.

Blijvende professionele ontwikkeling
Het vak vraagt om nascholing, intervisie, consultatie, vakliteratuur en voortdurende reflectie op het eigen handelen. Een goede vertrouwenspersoon kent de grenzen van de eigen deskundigheid en blijft actief investeren in kennis, vaardigheden en professionele ontwikkeling.

Een goede vertrouwenspersoon is dus niet alleen een goede luisteraar. De functie vraagt ook om betrouwbaarheid, moed, analytisch vermogen, organisatiesensitiviteit, rolzuiverheid en het vermogen om zowel individuele melders te begeleiden als op organisatieniveau bij te dragen aan een veilige en integere werkomgeving.

Een afgeronde hbo- of universitaire opleiding is niet in alle gevallen vereist. Voor deelname aan de LVV-geaccrediteerde basisopleiding geldt wel minimaal hbo-denkniveau.

Van Oss & Partners geeft de voorkeur aan deelnemers met een hbo- of universitaire achtergrond, maar kijkt ook naar professionele ervaring, persoonlijke geschiktheid en het vermogen om op hbo-niveau te leren en reflecteren.

Je hoeft nog niet als vertrouwenspersoon werkzaam te zijn om aan de opleiding te beginnen.

Hbo-denkniveau betekent onder andere dat je:

• complexe situaties in samenhang kunt overzien;
• hoofd- en bijzaken kunt onderscheiden;
• juridische en organisatorische informatie kunt begrijpen;
• kritisch op je eigen handelen kunt reflecteren;
• theorie naar praktijksituaties kunt vertalen;
• helder mondeling en schriftelijk kunt communiceren.

Wanneer er twijfel bestaat over het instapniveau, kan vooraf worden besproken of de opleiding passend is.

Ja. Veel interne vertrouwenspersonen vervullen de functie naast hun reguliere werkzaamheden. Dat kan goed werken, mits voldoende tijd, onafhankelijkheid en passende faciliteiten beschikbaar zijn en de verschillende rollen elkaar niet in de weg zitten.

Niet iedere functie laat zich goed combineren met vertrouwenswerk. Het lidmaatschap van een klachtencommissie voor ongewenste omgangsvormen is binnen dezelfde organisatie niet verenigbaar met de functie van vertrouwenspersoon.

Van Oss & Partners raadt daarnaast de combinatie met HR of het lidmaatschap van een medezeggenschapsorgaan nadrukkelijk af.

Bij HR kunnen verantwoordelijkheden op het gebied van personeelsbeleid, functioneren, onderzoek, advisering en maatregelen botsen met de vertrouwelijke en onafhankelijke positie van de vertrouwenspersoon.

Bij een OR-functie kan rolvermenging ontstaan wanneer individuele signalen en collectieve belangen door elkaar gaan lopen. De OR heeft bovendien een eigen formele rol bij beleid, medezeggenschap en belangenafweging. De OR kan een waardevolle samenwerkingspartner van de vertrouwenspersoon zijn, maar moet niet tegelijkertijd individuele melders begeleiden.

Ook andere functiecombinaties kunnen problematisch zijn. Dat geldt vooral wanneer iemand vanuit de reguliere functie:

• feiten moet onderzoeken;
• medewerkers moet beoordelen;
• klachten behandelt;
• personeelsbesluiten neemt;
• adviseert over maatregelen;
• of verplicht is informatie aan de organisatie door te geven.

De organisatie en de vertrouwenspersoon moeten daarom vooraf beoordelen of de reguliere functie verenigbaar is met vertrouwelijkheid, onafhankelijkheid en rolzuiver handelen.

Daarnaast moeten duidelijke afspraken worden gemaakt over:

• het aantal beschikbare uren;
• bereikbaarheid;
• een vertrouwelijke gespreksruimte of mogelijkheid om buiten de organisatie af te spreken;
• een afgeschermd e-mailadres en veilige manier van registreren;
• scholing, intervisie en nascholing;
• vervanging bij ziekte, vakantie of belangenconflicten;
• bescherming tegen benadeling;
• de onafhankelijke positionering van de vertrouwenspersoon.

Het is belangrijk om deze afspraken schriftelijk vast te leggen in een aanstellingsbrief, functieovereenkomst of contract. Daarin worden onder meer het mandaat, de onafhankelijke positie, vertrouwelijkheid, beschikbare tijd, faciliteiten, vervanging en bescherming tegen benadeling geregeld.

Deelnemers die bij Van Oss & Partners de basisopleiding volgen, ontvangen hiervoor een praktisch voorbeeldcontract dat zij kunnen aanpassen aan de eigen organisatie.

De kernvraag is dus niet alleen óf beide functies gecombineerd kunnen worden, maar vooral of de vertrouwenspersoon in de praktijk steeds onafhankelijk, vertrouwelijk en rolzuiver kan blijven handelen.

Een HR-medewerker kan de opleiding tot vertrouwenspersoon volgen. De kennis en vaardigheden uit de opleiding zijn voor HR-professionals zeer waardevol.

Het combineren van beide functies binnen dezelfde organisatie wordt echter nadrukkelijk afgeraden. Ook het LVV-functieprofiel gaat ervan uit dat de vertrouwenspersoon geen medewerker van de HR-afdeling is.

HR heeft vanuit de organisatie vaak verantwoordelijkheden op het gebied van:

• personeelsbeleid;
• advisering aan leidinggevenden;
• verzuim;
• functioneren en beoordeling;
• casusregie;
• onderzoek;
• maatregelen en personeelsbesluiten.

De vertrouwenspersoon staat juist naast de melder, werkt vertrouwelijk, doet geen onderzoek en neemt geen besluiten.

Daardoor kunnen belangen en verantwoordelijkheden botsen. Ook wanneer de HR-medewerker zelf zorgvuldig handelt, kan bij medewerkers de indruk ontstaan dat vertrouwelijke informatie uiteindelijk toch bij de werkgever terechtkomt. Dat kan de laagdrempeligheid en het vertrouwen aantasten.

Van Oss & Partners adviseert daarom om de functies organisatorisch te scheiden. HR en de vertrouwenspersoon kunnen wel waardevolle samenwerkingspartners zijn, mits hun rollen, mandaten en grenzen helder zijn.

Ja. Een leidinggevende functie hoeft geen belemmering te vormen voor het vervullen van de functie van vertrouwenspersoon. Een leidinggevende kan echter geen vertrouwenspersoon zijn voor medewerkers aan wie diegene zelf direct of indirect leidinggeeft.

In die situatie is onvoldoende afstand mogelijk en kan een medewerker zich geremd voelen om vrijuit te spreken. De leidinggevende heeft bovendien verantwoordelijkheden op het gebied van functioneren, beoordeling, interventie en maatregelen. Die kunnen botsen met de vertrouwelijke en onafhankelijke positie van de vertrouwenspersoon.

In grotere organisaties kan het juist van meerwaarde zijn wanneer ook enkele leidinggevenden als vertrouwenspersoon zijn opgeleid en aangesteld. Zij kennen de organisatorische en bestuurlijke context en kunnen vaak goed aansluiten bij de positie en dilemma’s van andere leidinggevenden.

Dat kan bijvoorbeeld waardevol zijn wanneer een collega-leidinggevende in vertrouwen wil spreken over:

• zelf ervaren ongewenste omgangsvormen;
• een integriteitskwestie waarbij diegene persoonlijk betrokken is;
• zorgen over de eigen positie of veiligheid;
• een situatie waarin de reguliere leidinggevende of bestuurlijke lijn onderdeel van het probleem is.

Ook voor de signalerende en adviserende taak kan leidinggevende ervaring van waarde zijn. Een vertrouwenspersoon met managementervaring begrijpt vaak goed welke verantwoordelijkheden bij bestuur en leidinggevenden liggen en kan op geanonimiseerd niveau adviseren over sociale veiligheid, integriteit, beleid en preventie.

Daarbij gelden belangrijke voorwaarden:

• de leidinggevende begeleidt geen medewerkers uit het eigen verantwoordelijkheidsgebied;
• er zijn binnen de organisatie ook vertrouwenspersonen beschikbaar die geen leidinggevende functie hebben;
• de vertrouwenspersoon behandelt geen casus waarin diegene vanuit de leidinggevende functie betrokken is;
• bij een feitelijk of mogelijk belangenconflict wordt doorverwezen;
• de vertrouwenspersoon maakt steeds duidelijk vanuit welke rol diegene handelt;
• een lid van het hoogste management vervult niet tevens de functie van vertrouwenspersoon.

De combinatie is dus mogelijk en kan in een grotere organisatie toegevoegde waarde hebben, mits werkgebied, mandaat, vertrouwelijkheid, vervanging en rolafbakening vooraf zorgvuldig zijn geregeld.

De vijfdaagse Basisopleiding Vertrouwenspersoon van Van Oss & Partners kost bij open inschrijving € 1.895 all-in. De opleiding is vrijgesteld van btw.

Bij de prijs zijn inbegrepen:

• vijf live opleidingsdagen;
• voorbereidende en verdiepende e-learning;
• studiemateriaal;
• een uitgebreid digitaal naslagwerk;
• juridische e-learningmodules;
• oefenen met een materiedeskundige acteur;
• koffie, thee en een uitgebreide lunch;
• het reflectieverslag en de interne eindtoets;
• het opleidingscertificaat na succesvolle afronding;
• een aanvullende e-learning ter voorbereiding op het landelijke examen;
• consultatie over moeilijke praktijksituaties na de opleiding.

Voor een incompanyopleiding wordt een offerte op maat opgesteld.

De eventuele kosten van het landelijke examen, het LVV-lidmaatschap en de beroepsregistratie vallen niet onder de opleidingsprijs. Het landelijke examen wordt volledig buiten Van Oss & Partners om georganiseerd.

De Basisopleiding Vertrouwenspersoon van Van Oss & Partners bestaat uit vijf live opleidingsdagen. Iedere opleidingsdag duurt van 11.00 tot 16.00 uur.

Tussen de live dagen door volgt de deelnemer voorbereidende en verdiepende e-learning. Daardoor omvat de opleiding aanzienlijk meer dan alleen 25 uur live onderwijs.

De combinatie van e-learning, live oefenen, reflectie en praktijkopdrachten zorgt ervoor dat kennis en vaardigheden stapsgewijs worden opgebouwd.

Na de vijfde dag rondt de deelnemer de opleiding af met een reflectieverslag en een digitale meerkeuzetoets.

De totale doorlooptijd hangt af van de gekozen opleidingsdata. De vijf lesdagen worden doorgaans over meerdere weken verspreid, zodat deelnemers tussentijds kunnen leren, oefenen en reflecteren.

Tijdens de basisopleiding leer je invulling te geven aan alle drie de hoofdtaken van de vertrouwenspersoon:

1. opvang, begeleiding en advisering van melders;
2. voorlichting, informatie en bewustwording binnen de organisatie;
3. gevraagd en ongevraagd adviseren van bestuur en management.

Je ontwikkelt kennis, vaardigheden, zelfbewustzijn en professioneel beoordelingsvermogen.

Je leert onder andere:

• wat de taken, verantwoordelijkheden en grenzen van de functie zijn;
• hoe je een veilig en zorgvuldig opvanggesprek voert;
• hoe je ruimte geeft aan het verhaal en de emoties;
• hoe je naast de melder staat zonder het probleem over te nemen;
• hoe je de melder helpt doelen en keuzemogelijkheden te verkennen;
• hoe je ongewenste omgangsvormen, integriteitskwesties en arbeidsconflicten onderscheidt;
• hoe de Arbowet en de Wet bescherming klokkenluiders van toepassing zijn;
• hoe klachten-, meld- en onderzoeksprocedures zich tot elkaar verhouden;
• hoe je vertrouwelijkheid en uitzonderingssituaties bespreekt;
• hoe je zorgvuldig doorverwijst;
• hoe je trends signaleert en geanonimiseerd rapporteert;
• hoe je bestuur en management gevraagd en ongevraagd adviseert;
• hoe je medewerkers en leidinggevenden over de functie informeert;
• hoe je samenwerkt zonder verantwoordelijkheden van andere functionarissen over te nemen;
• hoe je reflecteert op eigen aannames, emoties en valkuilen.

Er wordt veel geoefend met realistische casuïstiek, gespreksmodellen, de escalatieladder, reflectieopdrachten en een materiedeskundige acteur.

De opleiding combineert vijf live trainingsdagen met voorbereidende en verdiepende e-learning.

Dag 1: het kader en de functie

De eerste dag gaat onder andere over:

• de drie hoofdtaken;
• ongewenste omgangsvormen en integriteit;
• de Arbowet en de Wet bescherming klokkenluiders;
• kader van de functie van vertrouwenspersoon;
• taken en verantwoordelijkheden van leidinggevenden;
• onderscheid tussen bedoeling en effect van gedrag;
• drempels om gedrag bespreekbaar te maken;
• de eigen drijfveren en professionele positie.

Dag 2: routes, escalatie en juridische kaders

Aan bod komen onder andere:

• de escalatieladder;
• informele en formele keuzemogelijkheden;
• voor- en nadelen van verschillende routes;
• klachtenprocedures;
• juridische aspecten.

Dag 3: het opvanggesprek

Deelnemers oefenen met:

• de rol van de vertrouwenspersoon wanneer een melder een klacht overweegt;
• de start of ‘kop’ van het gesprek;
• het uitleggen van de rol en vertrouwelijkheid (tenzij);
• empathisch luisteren;
• ruimte geven aan verhaal en emotie;
• open vragen, samenvatten en gevoelsreflectie;
• professioneel afronden;
• bewustzijn van het eigen oordeel en victim blaming.

Dag 4: integriteit en de Wet bescherming klokkenluiders

Deze dag verdiept onder andere:

• integriteitsschendingen en misstanden;
• maatschappelijk belang;
• redelijk vermoeden;
• vertrouwelijk en anoniem melden;
• de interne meldprocedure;
• de rol van vertrouwenspersoon, meldpunt en onafhankelijke opvolger;
• specifieke dilemma’s in een opvanggesprek over integriteit.

Dag 5: advisering, voorlichting en vervolggesprekken

De laatste dag richt zich onder meer op:

• de samenwerkingsrelatie met leidinggevenden;
• signaleren en adviseren;
• presenteren en voorlichten;
• het vervolggesprek;
• doelen en criteria van de melder;
• het afwegen van keuzemogelijkheden;
• het oefenen en integreren van de verschillende onderdelen.

Als afronding van de opleiding volgen het reflectieverslag en de interne eindtoets.

Reken, afhankelijk van je leertempo en voorkennis, gemiddeld op vijf tot zes uur e-learning, zelfstudie en voorbereiding rond iedere opleidingsdag.

De voorbereiding bestaat onder andere uit:

• theorie;
• juridische uitleg;
• video’s en gespeelde scènes;
• praktijkcasussen;
• vragen en stellingen;
• reflectieopdrachten;
• voorbereiding op live oefeningen.

De e-learning wordt in de eigen tijd gevolgd tussen de live bijeenkomsten. Hierdoor kan de beschikbare tijd tijdens de opleidingsdagen vooral worden gebruikt voor verdieping, uitwisseling, toepassing, reflectie en oefenen.

Naast de reguliere voorbereiding moet rekening worden gehouden met tijd voor het reflectieverslag, de eindtoets en eventueel de afzonderlijke voorbereiding op het landelijke examen.

De opleiding is intensief en inhoudelijk stevig, maar goed te volgen voor deelnemers met hbo-denkniveau die bereid zijn tijd te investeren in voorbereiding, oefenen en reflectie.

De uitdaging zit niet alleen in het leren van theorie. Veel deelnemers ontdekken dat professioneel luisteren lastiger is dan het lijkt. De neiging om te adviseren, analyseren, troosten of oplossen is vaak sterk.

In de opleiding leer je juist om:

• te vertragen;
• ruimte te geven aan verhaal en emotie;
• niet te snel conclusies te trekken;
• mogelijkheden te verkennen;
• de regie bij de melder te laten;
• je eigen rol en grenzen te bewaken.

Ook juridische en organisatorische onderwerpen vragen aandacht, waaronder:

• psychosociale arbeidsbelasting;
• ongewenste omgangsvormen;
• integriteitsschendingen;
• misstanden;
• klachten-, meld- en onderzoeksprocedures;
• vertrouwelijkheid;
• rolafbakening;
• signalering en advisering.

Je hoeft deze kennis niet vooraf te bezitten. De opleiding bouwt de stof stapsgewijs op en combineert theorie met concrete voorbeelden, e-learning, interactie en oefenen.

Van deelnemers wordt wel actieve deelname, openheid voor feedback en serieuze zelfreflectie verwacht.

Binnen de basisopleiding van Van Oss & Partners rond je alle opleidingsonderdelen af, schrijf je een reflectieverslag en maak je een digitale interne eindtoets. Na succesvolle afronding ontvang je het certificaat van onze LVV-geaccrediteerde basisopleiding. Je bent daarmee een LVV gecertificeerde vertrouwenspersoon.

Daarna kun je vrijwillig deelnemen aan het landelijke LVV-examen. Dit examen staat los van Van Oss & Partners en is niet wettelijk verplicht om als vertrouwenspersoon te kunnen werken.

Het landelijke examen is wel noodzakelijk wanneer je het basisdiploma Vertrouwenspersoon wilt behalen en je vervolgens wilt laten registreren als LVV-registervertrouwenspersoon. Een werkgever kan deze registratie als functie-eis stellen.

Het landelijke examen bestaat uit twee onderdelen:

1. een theorie-examen (30 minuten);
2. een praktijkassessment met een acteur (30 minuten).

Je moet het theorie-examen met voldoende resultaat hebben afgerond voordat je aan het praktijkassessment kunt deelnemen.
Tijdens het praktijkassessment wordt het gesprek beoordeeld aan de hand van een officieel beoordelingsmodel. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de professionele opening van het gesprek, informatie over de functie en vertrouwelijkheid, gespreksvaardigheden, afstemming op de melder, oordeelvrij communiceren, het herkennen en toetsen van aannames en de reflectie op het eigen handelen.

Wanneer je voor beide onderdelen slaagt, ontvang je het basisdiploma Vertrouwenspersoon. Met dit diploma kun je, wanneer je ook aan de overige voorwaarden voldoet, registratie als LVV-registervertrouwenspersoon aanvragen.

Volgens de tarieven van de Stichting Kenniscentrum Vertrouwenspersonen in 2026 bedragen de kosten:

• theorie-examen: € 160,84;
• praktijkassessment: € 562,93;
• totaal: € 723,77.

Deze kosten vallen niet onder de prijs van de basisopleiding en worden niet door Van Oss & Partners vastgesteld. Examentarieven kunnen wijzigen. Bekijk daarom voor de actuele bedragen, beschikbare data en voorwaarden altijd de website van de Stichting Kenniscentrum Vertrouwenspersonen.

Plan het landelijke examen niet te kort na de laatste live opleidingsdag. Na afloop van de opleiding moeten het reflectieverslag en de interne kennistoets nog worden beoordeeld. Ook controleert onze administratie of aan alle opleidingsvoorwaarden is voldaan.

Je ontvangt uiterlijk drie weken na de laatste opleidingsdag het opleidingscertificaat dat je nodig hebt om aan het landelijke examen te kunnen deelnemen.

Gratis voorbereiding op het landelijke examen
Onze basisopleiding rust je inhoudelijk en praktisch toe voor zowel het theorie-examen als het assessment.

Daarnaast bieden wij deelnemers kosteloos de e-learning ‘Voorbereiding op het landelijke examen’ aan. Hierin komen alle toetstermen van het examen aan bod.
Ter voorbereiding op het assessment worden alle onderdelen van het opvanggesprek in een volledig voorbeeldgesprek gedemonstreerd.

Ook voor deelnemers die niet aan het landelijke examen deelnemen, zijn deze e-learning waardevol als herhaling en verdieping van de basisopleiding.

Lees het verschil tussen een gecertificeerd vertrouwenspersoon en een LVV-registervertrouwenspersoon®.

Ja. De vijfdaagse Basisopleiding Vertrouwenspersoon van Van Oss & Partners is een LVV-geaccrediteerde basisopleiding. Wij behoren tot de drie eerste geaccrediteerde opleidingen tot vertrouwenspersoon.

Accreditatie betekent dat de opleiding door een onafhankelijke accrediterende instantie is beoordeeld aan de hand van de eisen die aan een basisopleiding tot vertrouwenspersoon worden gesteld.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

• inhoud en leerdoelen;
• opbouw en studiebelasting;
• werkvormen;
• toetsing;
• deskundigheid van de trainers;
• kwaliteitsborging.

Na succesvolle afronding ontvang je een opleidingscertificaat dat door de LVV wordt geaccepteerd als bewijs van deelname aan een geaccrediteerde basisopleiding. Daarmee kun je je aanmelden voor het landelijke examen.

Accreditatie van de opleiding betekent niet dat je na afronding automatisch LVV-registervertrouwenspersoon bent.

De opleiding van Van Oss & Partners is geaccrediteerd onder nummer VP-5031 en de huidige accreditatie loopt tot en met 31 maart 2029.

Een LVV-geaccrediteerde basisopleiding is beoordeeld aan de hand van inhoudelijke en kwaliteitsgerichte eisen voor de opleiding tot vertrouwenspersoon.

De accreditatie maakt duidelijk dat de opleiding deelnemers voorbereidt op het professionele werkveld en aansluit op de eisen die gelden voor deelname aan het landelijke examen.

Het betekent niet dat je na afronding automatisch LVV-registervertrouwenspersoon bent.

Er zijn drie verschillende stappen:

1. je volgt en behaalt een LVV-geaccrediteerde basisopleiding;
2. je behaalt eventueel het landelijke theorie-examen en praktijkassessment;
3. je vraagt, wanneer je aan alle voorwaarden voldoet, registratie in het beroepsregister aan.

Het certificaat van Van Oss & Partners is een opleidingscertificaat en bewijs dat je de LVV-geaccrediteerde basisopleiding succesvol hebt afgerond.

Het landelijke basisdiploma en de registratie als LVV-registervertrouwenspersoon zijn afzonderlijke vervolgstappen.

Lees het verschil tussen een gecertificeerd vertrouwenspersoon en een LVV-registervertrouwenspersoon®.

Een vijfdaagse opleiding biedt meer ruimte voor verdieping, toepassing, integratie en persoonlijke ontwikkeling dan een vierdaagse opleiding.

Van Oss & Partners heeft bewust gekozen voor vijf dagen, omdat het vak meer vraagt dan het overbrengen van basiskennis. Vooral de combinatie van ongewenste omgangsvormen en integriteit maakt de functie inhoudelijk en professioneel veeleisend.

De vijfde dag maakt het onder meer mogelijk om:

• integriteit uitgebreider te behandelen;
• de Wet bescherming klokkenluiders verder uit te diepen;
• meer aandacht te besteden aan signaleren en adviseren;
• presentaties en voorlichting te behandelen;
• vervolggesprekken te oefenen;
• meer ruimte te bieden voor reflectie, toepassing en integratie.

Integriteit wordt binnen onze opleiding bovendien niet alleen op één afzonderlijke dag behandeld, maar komt gedurende de hele opleiding terug.

Het aantal opleidingsdagen zegt overigens niet alles over de kwaliteit. Ook inhoud, studiebelasting, e-learning, didactiek, oefenmogelijkheden en deskundigheid van de acteurs en de trainers zijn bepalend.

Dat hangt af van de inhoud, datum en opbouw van de gevolgde vierdaagse opleiding en van de onderwerpen waarin iemand zich verder wil of moet ontwikkelen.

Een vertrouwenspersoon die een vierdaagse basisopleiding heeft gevolgd, raden wij in veel gevallen aan om als eerste een verdiepende nascholing over integriteit te volgen. Beide werkterreinen – ongewenste omgangsvormen en integriteit – behoren immers tot het taakgebied van de vertrouwenspersoon.

Een passende verdieping besteedt onder andere aandacht aan:

• integriteit en de Wet bescherming klokkenluiders;
• gespreksvoering bij integriteitskwesties;
• het onderscheid tussen onregelmatigheden, integriteitsschendingen en vermoedens van misstanden;
• klachten-, meld- en onderzoeksprocedures;
• de verschillende rollen van vertrouwenspersoon, meldpunt en onafhankelijke opvolger;
• vertrouwelijkheid en rolzuiverheid.

Ook andere verdiepende nascholingen kunnen waardevol zijn voor het onderhouden en verder ontwikkelen van het vakmanschap. Het is echter niet verantwoord om alleen op basis van het aantal opleidingsdagen te bepalen welke aanvulling iemand nodig heeft.

Daarvoor moet eerst worden gekeken naar:

1. het programma van de gevolgde opleiding;
2. de leerdoelen en studiebelasting;
3. de datum waarop de opleiding is afgerond;
4. de sindsdien gevolgde nascholing en intervisie;
5. de actuele functie, opdracht en het mandaat;
6. eventuele eisen van de werkgever, exameninstelling of het beroepsregister.

Op basis daarvan kan gericht worden bepaald welke aanvullende scholing passend is.

Bekijk het overzicht van onze nascholingen voor vertrouwenspersonen:

• Alle nascholingen

Ja. Beide werkterreinen worden uitgebreid en in samenhang behandeld.

Bij ongewenste omgangsvormen gaat het onder andere over:

• pesten;
• discriminatie;
• seksuele intimidatie;
• agressie en geweld;
• intimidatie;
• kwetsende of grensoverschrijdende bejegening;
• psychosociale arbeidsbelasting;
• klachtenprocedures;
• informele en formele routes.

Bij integriteit gaat het onder andere over:

• onregelmatigheden;
• integriteitsschendingen;
• vermoedens van misstanden;
• maatschappelijk belang;
• schendingen van Unierecht;
• de Wet bescherming klokkenluiders;
• interne en externe meldroutes;
• vertrouwelijk en anoniem melden;
• rechtsbescherming;
• de rol van het meldpunt en de onafhankelijke opvolger.

De rol en werkwijze van de vertrouwenspersoon zijn niet in beide domeinen volledig gelijk. Daarom leren deelnemers ook de verschillen herkennen en daar in de praktijk zorgvuldig mee omgaan.

Van Oss & Partners kiest voor één breed opgeleide vertrouwenspersoon voor ongewenste omgangsvormen én integriteit. Tegelijk leren deelnemers dat opvang door een vertrouwenspersoon, het formeel ontvangen van een melding en het onafhankelijk opvolgen daarvan verschillende functies en verantwoordelijkheden zijn.

De basisopleiding besteedt een extra verdiepingsdag aan integriteit en integreert het onderwerp bovendien in de overige trainingsdagen.

De Wet bescherming klokkenluiders krijgt ruime en verdiepende aandacht in de opleiding.
Je leert onder andere:

• wat een vermoeden van een misstand is;
• wanneer een maatschappelijk belang in het geding kan zijn;
• wat een redelijk vermoeden inhoudt;
• wat een schending van het Unierecht is;
• wie onder de bescherming van de wet kan vallen;
• wat het verschil is tussen intern en extern melden;
• wat vertrouwelijk en anoniem melden betekenen;
• wat benadeling is;
• welke rol de vertrouwenspersoon kan vervullen;
• welke rol het meldpunt en de onafhankelijke opvolger hebben;
• waarom opvang, het ontvangen van een melding en het opvolgen van een melding van elkaar moeten worden onderscheiden.

De Wet bescherming klokkenluiders beschermt niet alleen werknemers. Onder voorwaarden kunnen bijvoorbeeld ook stagiairs, vrijwilligers, zzp’ers, uitzendkrachten, sollicitanten en personen die een melder bijstaan onder de bescherming van de wet vallen.

In onze opleiding leren deelnemers dat de vertrouwenspersoon een veilige en vertrouwelijke plek biedt om zorgen en keuzemogelijkheden te bespreken. De vertrouwenspersoon is echter niet het formele meldpunt en is niet verantwoordelijk voor het onderzoeken of opvolgen van een melding.

Deze rolafbakening beschermt zowel de melder als de onafhankelijke positie van de vertrouwenspersoon.

De vijfdaagse Basisopleiding Vertrouwenspersoon van Van Oss & Partners is een blended opleiding. Dat betekent dat live onderwijs en e-learning bewust met elkaar worden gecombineerd.

De kennisgerichte onderdelen kunnen voor een belangrijk deel via e-learning worden gevolgd. De live opleidingsdagen zijn echter essentieel voor:

• het oefenen van gesprekken;
• directe en persoonlijke feedback;
• ervaren wat interventies met een melder doen;
• werken met een materiedeskundige acteur;
• reflecteren op het eigen gedrag;
• omgaan met spanning en emoties;
• oefenen met presentatie en advisering;
• leren van de ervaringen en inzichten van andere deelnemers.

Van Oss & Partners biedt de geaccrediteerde basisopleiding daarom niet standaard als volledig online zelfstudieopleiding aan. De live component draagt wezenlijk bij aan het ontwikkelen van de benodigde vaardigheden en professionele houding.

Wanneer een deelnemer onverhoopt door onvoorziene omstandigheden één live dag mist, kan deze dag met de volledige e-learning van die dag worden ingehaald. Dit is een uitzonderingsvoorziening en geen vervanging van de volledige live opleiding.

Kijk verder dan alleen prijs, locatie en het aantal opleidingsdagen. Een goede opleiding moet je voorbereiden op het daadwerkelijke vak en niet uitsluitend op het reproduceren van theoretische kennis.

Let ten minste op de volgende onderdelen.

Accreditatie
Is de opleiding aantoonbaar geaccrediteerd en kun je met het certificaat deelnemen aan het landelijke examen?

Volledigheid
Worden zowel ongewenste omgangsvormen als integriteit volwaardig behandeld?

De drie hoofdtaken
Is er naast opvang en begeleiding ook voldoende aandacht voor voorlichting, signalering en gevraagd en ongevraagd adviseren van bestuur en management?

Gespreksvaardighede
Is er voldoende gelegenheid om opvanggesprekken live te oefenen, bij voorkeur met een materiedeskundige acteur?

Juridische kwaliteit
Komen de Arbowet, psychosociale arbeidsbelasting, klachtenprocedures en de Wet bescherming klokkenluiders zorgvuldig aan bod?

Rolzuiverheid
Leert de opleiding duidelijk wat een vertrouwenspersoon wel en niet doet en hoe deze functie zich verhoudt tot leidinggevenden, HR, meldpunten, onderzoekers, mediators en klachtencommissies?

Organisatieperspectief
Leert de opleiding je niet alleen individuele melders te begeleiden, maar ook patronen te signaleren, beleid te begrijpen en bestuur en management professioneel te adviseren?

Persoonlijke ontwikkeling
Is er ruimte voor feedback, zelfreflectie en het herkennen van eigen valkuilen?

Groepsgrootte en begeleiding
Zijn de groepen klein genoeg voor persoonlijke aandacht, uitwisseling en veilig oefenen?

Praktijkondersteuning
Krijg je toegang tot bruikbare modellen, voorbeeldbeleid, meldregeling, escalatieladder, hand-outs, nascholing, mogelijkheden tot intervisie en consultatie?

Een goede opleiding leidt niet alleen op tot iemand die veel weet, maar tot een professional die zorgvuldig, onafhankelijk, rolzuiver en zelfbewust kan handelen.

Van Oss & Partners leidt vertrouwenspersonen daarom niet uitsluitend op voor het voeren van opvanggesprekken. Wij verbinden de individuele begeleiding van melders met beleid, leiderschap, preventie, signalering en een zorgvuldige inrichting van de organisatie.

Wanneer je de LVV-geaccrediteerde basisopleiding van Van Oss & Partners met goed gevolg afrondt, ontvang je een opleidingscertificaat en ben je gecertificeerd als vertrouwenspersoon.

Je bent daarmee niet automatisch LVV-registervertrouwenspersoon.

Voor de beroepsregistratie moet je vervolgens:

1. het landelijke theorie-examen behalen;
2. het landelijke praktijkassessment behalen;
3. voldoen aan de overige registratievoorwaarden.

Het opleidingscertificaat, het landelijke basisdiploma en de registratie als LVV-registervertrouwenspersoon zijn dus drie verschillende zaken:

• opleidingscertificaat: bewijs dat je de LVV-geaccrediteerde basisopleiding succesvol hebt afgerond;
• basisdiploma Vertrouwenspersoon: ontvang je na het behalen van het landelijke theorie-examen en assessment;
• LVV-registervertrouwenspersoon: de beroepsregistratie waarvoor je naast het basisdiploma ook aan aanvullende voorwaarden moet voldoen.

Lees het verschil tussen een gecertificeerd vertrouwenspersoon en een LVV-registervertrouwenspersoon®.

Wie LVV-registervertrouwenspersoon wil worden, doorloopt in hoofdlijnen de volgende route:

1. volg een LVV-geaccrediteerde basisopleiding;
2. rond deze opleiding succesvol af;
3. behaal het landelijke theorie-examen;
4. behaal het landelijke praktijkassessment met een acteur;
5. ontvang het basisdiploma Vertrouwenspersoon;
6. word persoonlijk lid van de LVV;
7. vraag toelating tot het beroepsregister aan;
8. lever de vereiste documenten aan, waaronder het diploma en een geldige VOG;
9. voldoe na registratie aan de eisen voor permanente educatie, intervisie en herregistratie.

Het theorie-examen moet zijn behaald voordat het praktijkassessment kan worden afgelegd.

Let erop dat het bewijs van deelname aan de LVV-geaccrediteerde basisopleiding voor de registratie niet ouder mag zijn dan twee jaar.

Het landelijke examen wordt georganiseerd onder verantwoordelijkheid van de Stichting Kenniscentrum Vertrouwenspersonen. De beroepsregistratie verloopt via de daarvoor aangewezen registerbeheerder.

Procedures, uitvoerende partijen, tarieven en registratievoorwaarden kunnen wijzigen. Controleer daarom altijd de actuele voorwaarden bij de LVV, de Stichting Kenniscentrum Vertrouwenspersonen en de beheerder van het beroepsregister.

Lees het verschil tussen een gecertificeerd vertrouwenspersoon en een LVV-registervertrouwenspersoon®.

Nee. Er bestaat op dit moment geen algemene wettelijke verplichting om als vertrouwenspersoon in het LVV-register te staan.

Een organisatie kan registratie wel als voorwaarde stellen. Ook bij aanbestedingen, opdrachten of interne kwaliteitsnormen kan worden gevraagd om een LVV-registervertrouwenspersoon.

Registratie biedt een organisatie en medewerkers een aanvullende kwaliteitsborging. Een geregistreerde vertrouwenspersoon heeft niet alleen een geaccrediteerde basisopleiding afgerond, maar ook het landelijke examen behaald en moet diens deskundigheid onderhouden.

Het ontbreken van registratie betekent niet automatisch dat iemand onbekwaam is. Omgekeerd betekent registratie niet dat iemand in iedere situatie vanzelfsprekend goed handelt.

Professionele kwaliteit vraagt ook om:

• praktijkervaring;
• actuele kennis;
• intervisie;
• nascholing;
• zelfreflectie;
• een helder mandaat;
• goed organisatiebeleid;
• zorgvuldig en rolzuiver handelen.

Het landelijke examen en de LVV-registratie zijn niet wettelijk verplicht om als vertrouwenspersoon te mogen werken.

Lees het verschil tussen een gecertificeerd vertrouwenspersoon en een LVV-registervertrouwenspersoon®.

Na succesvolle afronding van een gedegen basisopleiding kun je in beginsel als vertrouwenspersoon worden aangesteld. Voor verantwoord professioneel handelen is echter meer nodig dan alleen een certificaat.

Voor de start moeten minimaal de volgende zaken goed zijn geregeld:

• een duidelijke aanstelling of overeenkomst;
• een actueel functieprofiel;
• een helder mandaat;
• commitment en steun van bestuur en management;
• onafhankelijkheid en bescherming tegen benadeling;
• voldoende tijd, budget en faciliteiten;
• een vertrouwelijke gespreksruimte;
• een veilige manier van communiceren en registreren;
• bekendheid en toegankelijkheid binnen de organisatie;
• actueel beleid over ongewenste omgangsvormen en integriteit;
• een meldregeling en klachtenprocedure;
• afspraken over bereikbaarheid en vervanging;
• intervisie en consultatie;
• mogelijkheden voor nascholing;
• een actuele sociale kaart voor doorverwijzing.

De organisatie moet de vertrouwenspersoon in staat stellen om alle drie de hoofdtaken uit te voeren. Er moet dus niet alleen tijd zijn voor gesprekken met melders, maar ook voor voorlichting, signalering, advisering en deskundigheidsbevordering.

Een beginnende vertrouwenspersoon moet bovendien diens grenzen kennen. Bij ingewikkelde casuïstiek is het verstandig tijdig een ervaren collega, intervisiegroep of andere deskundige te raadplegen.

Van Oss & Partners biedt deelnemers die bij ons de basisopleiding hebben afgerond de mogelijkheid om over moeilijke praktijksituaties te sparren.

Direct beginnen kan dus, maar niet zonder professionele én organisatorische borging. Een goede vertrouwenspersoon kan alleen goed functioneren wanneer ook de organisatie haar verantwoordelijkheid neemt voor helder beleid, leiderschap, procedures en een veilige meldcultuur.

Er bestaat geen vast salaris of landelijk tarief voor een vertrouwenspersoon. Wat iemand verdient, hangt onder andere af van de vraag of de functie extern of intern wordt uitgevoerd, de ervaring en deskundigheid van de vertrouwenspersoon en de omvang van de opdracht.

Externe vertrouwenspersoon
Een zelfstandige externe vertrouwenspersoon kan werken met een uurtarief, dagdeeltarief, jaarabonnement, beschikbaarheidsvergoeding of een combinatie daarvan.

Voor externe vertrouwenspersonen wordt in onze praktijkinformatie een indicatieve bandbreedte genoemd van ongeveer € 75 tot € 150 per uur. Het passende tarief hangt onder andere af van ervaring, deskundigheid, de grootte en spreiding van de organisatie, de gewenste bereikbaarheid en de werkzaamheden die binnen het tarief zijn opgenomen.

Bij een jaarabonnement kunnen bijvoorbeeld bereikbaarheid, een afgesproken aantal opvang- en begeleidingsgesprekken, een geanonimiseerd jaarverslag, een jaarlijks overleg en een vorm van voorlichting zijn inbegrepen.

Afhankelijk van de omvang van de organisatie en de inbegrepen dienstverlening kan voor een professioneel basispakket indicatief worden gedacht aan ongeveer € 1.500 tot € 2.500 per jaar. Voor grotere organisaties, meerdere locaties, ruimere bereikbaarheid of aanvullende dienstverlening kan het bedrag hoger zijn. Extra gesprekken, trainingen, reistijd en reiskosten kunnen afzonderlijk worden berekend.

Omzet is niet hetzelfde als persoonlijk inkomen. Een zelfstandige moet ook rekening houden met niet-declarabele uren, administratie, verzekeringen, scholing, intervisie, pensioen, belastingen, vakantie, ziekte en reis- en kantoorkosten.

Interne vertrouwenspersoon
Een interne vertrouwenspersoon is doorgaans al bij de organisatie in dienst en vervult de vertrouwensfunctie naast een andere functie. Meestal ontvangt diegene hiervoor geen afzonderlijke beloning of functietoeslag. De werkzaamheden worden vaak uitgevoerd binnen de bestaande arbeidsovereenkomst en salarisschaal.

Dat betekent niet dat de vertrouwensfunctie zonder verdere afspraken aan het bestaande takenpakket kan worden toegevoegd. Er moeten voldoende uren worden vrijgemaakt om invulling te geven aan alle drie de hoofdtaken:

1. het opvangen, begeleiden en adviseren van melders;
2. het voorlichten, informeren en inspireren van medewerkers en de organisatie;
3. het gevraagd en ongevraagd adviseren van bestuur en management.

Ook voorbereiding, nazorg, verslaglegging, intervisie en deskundigheidsbevordering vragen tijd.

Voor zowel interne als externe vertrouwenspersonen geldt dat de vergoeding niet los kan worden gezien van de professionele inrichting van de functie. Duidelijke afspraken over opdracht, mandaat, onafhankelijkheid, tijd, faciliteiten, bereikbaarheid en bescherming zijn noodzakelijk om de functie zorgvuldig en rolzuiver te kunnen uitvoeren.